วันนี้ในอดีต : 5 พฤษภาคม

 

คาร์ล มาร์กซ์ .jpg

วันเกิด คาร์ล มาร์กซ์ (Karl Heinrich Marx)

5 พฤษภาคม พ.ศ. 2361 วันเกิด คาร์ล มาร์กซ์ (Karl Heinrich Marx) นักปรัชญา นักเศรษฐศาสตร์การเมือง และนักปฏิวัติชาวเยอรมัน เกิดในครอบครัวชาวยิวหัวก้าวหน้าในเมืองเทรียร์ (Trier) แคว้นปรัสเซีย (Prussia) เรียนนิติศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยแห่งเมืองบอนน์ (University of Bonn) ต่อมาก็ย้ายไปที่มหาวิทยาลัยฟรีดริช-วิลเฮล์ม (Friedrich-Wilhelms-Universitat) ที่กรุงเบอร์ลิน เขาสนใจปรัชญาและวรรณกรรม จึงเข้าร่วมกลุ่ม Young Hegelians ซึ่งเป็นกลุ่มของคนหนุ่มสาวที่สนใจปรัชญาของเฮเกล (Georg Wilhelm Friedrich Hegel) ซึ่งมีอิทธิพลต่อเขามาก หลังจากเรียนจบเขาทำงานเป็นนักข่าว และเป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ Rheinische Zeitung หนังสือพิมพ์หัวก้าวหน้าแห่งเมืองโคโลญน์ แต่ไม่นานก็ถูกสั่งปิดเพราะมีปัญหากับทางการ เขาหันกลับไปสนใจปรัชญาอีกครั้ง เริ่มทำกิจกรรมทางการเมืองและเป็นนักข่าวอิสระ เขาเริ่มสนใจเศรษฐศาสตร์การเมืองและปัญหาเรื่องชนชั้น เขาเป็นคนที่มีความคิดแบบถอนรากถอนโคน มาร์กซ์เชื่อว่าชนชั้นแรงงานจะต้องรวมตัวกันเพื่อโค่นล้มนายทุนและลัทธิทุนนิยม เพื่อนำมาซึ่งสังคมที่ยุติธรรมและปราศจากชนชั้น ผลงานที่สำคัญคือ ทุน (Das Kapital) และ แถลงการณ์คอมมิวนิสต์ (The Communist Manifesto) ซึ่งมาร์กซ์เขียนร่วมกับเองเกลส์ (Friedrich Engels) เป็นหนังสือที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาของระบอบสังคมนิยม (Socialism) เป็นอย่างมาก แนวคิดของเขาเป็นพื้นฐานของลัทธิ มาร์กซิสม์ (Marxism) ซึ่งพัฒนาต่อมาเป็นลัทธิ คอมมิวนิสต์ (Communist) และเป็นแรงบันดาลใจให้นักปฏิวัติคนสำคัญๆ อาทิ เลนิน, เหมา เจ๋อ ตุง, โฮ จิ มินห์ และฟิเดล คาสโตร และขบวนการปฏิรูปสังคมซึ่งก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและการเมืองของโลกในศตวรรษที่ 20 อย่างใหญ่หลวง มาร์กซ์เสียชีวิตเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2426

 

เซอเรน โอบึย คีร์เคกอร์ด.jpg

วันเกิด เซอเรน โอบึย คีร์เคกอร์ด (Seren Aabye Kierkegaard)

5 พฤษภาคม พ.ศ. 2356 วันเกิด เซอเรน โอบึย คีร์เคกอร์ด (Seren Aabye Kierkegaard) นักปรัชญาชาวเดนมาร์ก เกิดในครอบครัวเคร่งศาสนาในกรุงโคเปนเฮเกน เมืองหลวงของเดนมาร์ก เรียนศาสนาเปรียบเทียบที่มหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน เริ่มเขียนบทความลงหนังสือพิมพ์ตั้งแต่นั้น คีร์เคกอร์ดเห็นว่านักปรัชญาในอดีตมักจะค้นคว้าถกเถียงกันแต่สิ่งสากล ยิ่งค้นคว้าก็ยิ่งห่างออกไปจากชีวิตจริงมากขึ้นทุกที เขาจึงมุ่งค้นหาปรัชญาใหม่ที่สามารถอธิบายชีวิตได้ จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้เขาศึกษาปัญหา อัตถิภาวะ (Existence) คีร์เคกอร์ดเติบโตมาด้วยความเชื่อว่าตนเองมีบาปกำเนิดและถูกลงโทษจากพระเจ้า งานของเขาส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับปัญหาทางศาสนา เช่น ธรรมชาติของศรัทธา ความเป็นสถาบันของคริสต์ศาสนจักร และเรื่องจริยธรรมและเทววิทยาคริสเตียน เคียร์เคอกอร์เชื่อว่า หน้าที่ของปรัชญาหรือหน้าที่ของมนุษย์คือการเผชิญหน้ากับความทุกข์โศกและความสิ้นหวัง ในขณะนั้นเอง มนุษย์จะมีสติปัญญาและเข้าใจว่าชีวิตคืออะไร และเสนอว่าทางออกของมนุษย์คือการเข้าหาพระเจ้า ด้วยเหตุนี้ ปรัชญาของเคียร์เคอกอร์จึงถูกจัดอยู่ในประเภท "อัตถิภาวนิยมคริสเตียน" ผลงานที่สำคัญได้แก่ Fear and Trembling Edifying, Discourses in Diverse Spirits และ Christian Discourses งานเขียนของเขาแม้จะใช้ภาษาวรรณกรรมที่น่าอ่าน แต่ก็ซ่อนความคิดทางปรัชญาที่ลึกซึ้งไว้ให้ผู้อ่านต้องขบคิด คีร์เคกอร์ดได้รับการยกย่องให้เป็น บิดาแห่งปรัชญาอัตถิภาวนิยม (Father of Existentialism) และเป็นผู้ที่มีอิทธิพลต่อความคิดทางปรัชญาในศตวรรษที่ 20 อย่างมาก คีร์เคกอร์ดเสียชีวิตเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2398

 

นโปเลียน โบนาปาร์ต.jpg

นโปเลียน โบนาปาร์ต แห่งฝรั่งเศส เสด็จสวรรคต

5 พฤษภาคม พ.ศ. 2364 นโปเลียน โบนาปาร์ต (Napoleon Bonaparte) หรือสมเด็จพระจักรพรรดิ นโปเลียนที่ 1 (Napoleon I) แห่งฝรั่งเศส เสด็จสวรรคต นโปเลียนเกิดที่เมืองอายัคซิโอ (Ajaccio) เมืองหลวงของเกาะคอร์ซิกา (Corsica) อาณานิคมฝรั่งเศสในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2312 ย้ายไปเรียนที่โรงเรียนนายร้อย Ecole Royale Militaire กรุงปารีส ฝรั่งเศส แล้วเข้าเป็นทหารในกองทัพฝรั่งเศสตั้งแต่อายุ 16 ปี ก้าวหน้าขึ้นจนได้เป็นนายพลในช่วงปฏิวัติฝรั่งเศส (French Revolution) ในปี 2332 ดำรงตำแหน่งผู้ปกครองประเทศฝรั่งเศสมาตั้งแต่ปลายปี 2342 แล้วสถาปนาตัวเองขึ้นเป็นจักรพรรดิแห่งฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2347 นโปเลียนได้ทำสงครามกับดินแดนต่าง ๆ จนสามารถเข้าปกครองดินแดนส่วนใหญ่ของยุโรป แล้วแต่งตั้งให้แม่ทัพและญาติพี่น้องขึ้นครองบัลลังก์ในราชอาณาจักรยุโรปหลายแห่ง ภายหลังประเทศตรงข้ามได้รวมตัวกันเป็นกองทัพนานาชาติเพื่อต่อต้านกองทัพของนโปเลียน พระองค์จึงพ่ายแพ้ที่สมรภูมิที่เมืองไลป์ซิก (Leipzig) เปิดทางให้ข้าศึกบุกเข้าสู่ฝรั่งเศสในปี 2357 พระองค์จึงต้องสละราชสมบัติและถูกเนรเทศไปอยู่ที่เกาะเอลบา (Elba) ของอิตาลีก่อนจะหวนคืนสู่อำนาจอีกครั้ง แต่อยู่ได้ไม่นานก็พ่ายแพ้แก่กองทัพนานาชาติอีกครั้ง ในที่สุดนโปเลียนถูกเนรเทศไปอยู่ที่เกาะเซนต์ เฮเลนนา (Saint Helena) และสิ้นพระชนม์ด้วยโรคมะเร็งที่นั่น พระเจ้านโปเลียนได้รับการยกย่องว่าเป็นแม่ทัพที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์ แม้ด้านหนึ่งจะได้ชื่อว่าเป็นผู้กระหายในอำนาจและชัยชนะ แต่นโปเลียนก็ได้สร้างรัฐธรรมนูญและปฏิรูประบบกฎหมายฝรั่งเศสขึ้นอย่างเป็นระบบ ยกเลิกระบบเจ้าขุนมูลนาย ให้การอุปถัมภ์ทางด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ วรรณคดีและศิลปะ

 

ในหลวง.jpg

รัชกาลที่ 9 พระราชพิธีบรมราชาภิเษก

5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช รัชกาลที่ 9 มี พระราชพิธีบรมราชาภิเษก ตามแบบอย่างโบราณราชประเพณีขึ้น ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ หลังจากที่เสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อ 9 มิถุนายน 2489 เฉลิมพระปรมาภิไธยตามที่จารึกในพระสุพรรณบัฏว่า "พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร" ในโอกาสนั้นได้ทรงพระราชทานพระปฐมบรมราชโองการว่า "เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม" และมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เฉลิมพระนามาภิไธย สมเด็จพระราชินีสิริกิติ์ เป็น สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี ต่อมาทางราชการจึงกำหนดในวันที่ 5 พฤษภาคมของทุกปีเป็น วันฉัตรมงคล เพื่อเป็นการระลึกพระราชพิธีบรมราชาภิเษก

 

จิตร ภูมิศักดิ์.jpg

จิตร ภูมิศักดิ์ ถึงแก่อสัญกรรม

5 พฤษภาคม พ.ศ. 2509 จิตร ภูมิศักดิ์ ปัญญาชนนักปฏิวัติคนสำคัญของสยาม ถึงแก่อสัญกรรม จิตรเกิดเมื่อวันที่ 25 กันยายน 2473 ที่ อ.ประจันตาคม จ.ปราจีนบุรี ย้ายเข้ามาเรียนหนังสือที่กรุงเทพฯ และเรียนต่อที่คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เริ่มเขียนบทความทางวิชาการด้านภาษาศาสตร์มาตั้งแต่อยู่ปี 1 พอขึ้นปีที่ 3 เมื่อปี 2496 เขาได้เป็นบรรณาธิการหนังสือ มหาวิทยาลัย 23 ตุลา ซึ่งเป็นหนังสือประจำปีของจุฬาฯ ด้วยเห็นว่ามีเนื้อหาและรูปแบบซ้ำซากมานาน จิตรจึงเปลี่ยนแปลงใหม่และเขียนบทความวิจารณ์การเมือง ส่งผลให้หนังสือถูกสั่งระงับการพิมพ์ จิตรจึงถูกรุ่นพี่จับ “โยนบก” ลงจากเวทีหอประชุมใหญ่จุฬาฯ จนถูกส่งเข้าโรงพยาบาลและถูกพักการเรียน 1 ปี ระหว่างนั้นเขาจึงไปรับสอนภาษาไทยและทำงานหนังสือพิมพ์ เมื่อกลับเข้ามาเรียนหนังสืออีกครั้งเขารวมกลุ่มกับเพื่อนก่อตั้งสหพันธ์นักเรียนนิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย รวมทั้งแต่งเพลงปลุกใจต่าง ๆ อาทิ มาร์ชเยาวชนไทย, ธรรมศาสตร์-จุฬา ชิงชัย, มาร์ชกรรมกรไทย จิตรเรียนจบแล้วมาเป็นครูที่โรงเรียนเพชรบุรีวิทยาลงกรณ์ และสอนพิเศษที่มหาวิทยาลัยศิลปากร ที่นี่เขาเริ่มปลูกฝังแนวคิด ศิลปะเพื่อชีวิต หลังจากที่จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ยึดอำนาจในปี 2501 จิตรถูกจับข้อหาคอมมิวนิสต์ ขังคุกลาดยาวอยู่ 6 ปี ระหว่างนี้เขาได้เขียนและแปลหนังสือไว้หลายเล่ม อาทิ โคทาน, แม่, คนขี่เสือ, พจนานุกรมภาษาละหุหรือมูเซอร์ และความเป็นมาของคำสยาม ไทย, ลาว และขอม และลักษณะทางสังคมของชื่อชนชาติ รวมทั้งเพลง แสงดาวแห่งศรัทธา และเพลงอื่นๆ อีกหลายเพลง หลังออกจากคุกไม่นานเขาก็ตัดสินใจเดินทางเข้าป่าในช่วงปลายปี 2508 เข้าร่วมต่อสู้กับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ในนาม สหายปรีชา ปฎิบัติการในพื้นที่เทือกเขาภูพาน อ.เมืองสกลนคร ในช่วงนั้นฝ่ายรัฐบาลเริ่มกวาดล้างโจมตีหนักหน่วงขึ้น มีกองกำลังทหารผสมตำรวจมาตั้งฐานอยู่ใกล้ๆ จนในที่สุดจิตรก็ถูกกองกำลังชาวบ้านผสมทหารล้อมยิงเสียชีวิต ที่ทุ่งนากลางป่าละเมาะ บ้านหนองกุง ต.คำบ่อ อ.วาริชภูมิ จ.สกลนคร ภายหลังจาการเสียชีวิต จิตรได้รับการยกย่องในฐานะนักเขียน นักภาษาศาสตร์ และศิลปินนักรบของประชนชน จิตรได้กลายเป็นวีรบุรุษที่คนหนุ่มสาวในยุคต่อมาได้ยึดถือเป็นแรงบันดาลใจในการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยตั้งแต่ยุค 14 ตุลาคม 16 มาจนทุกวันนี้

 

หอสมุดแห่งชาติ ท่าวาสุกรี.jpg

วันเปิดทำการ หอสมุดแห่งชาติ ท่าวาสุกรี

5 พฤษภาคม พ.ศ. 2509 วันเปิดทำการ หอสมุดแห่งชาติ ท่าวาสุกรี โดยมี จอมพลถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรีขณะนั้นมาเป็นประทานในพิธีเปิด หอสมุดแห่งนี้เป็นอาคารใหญ่สูง 4 ชั้น ปัจจุบันได้ขยายการบริการค้นคว้าออกไปมาก เช่น หอพระสมุดวชิรญาณ ซึ่งอยู่ในบริเวณหอสมุดแห่งชาติ ใช้เป็นสถานที่เก็บศิลาจารึกและตู้พระธรรม ห้องสมุดดนตรีทูลกระหม่อมบริพัตร ห้องหนังสือโบราณศูนย์นราธิปเพื่อการวิจัยทางสังคมศาสตร์ ห้องโสตทัศนวัสดุสุนทราภรณ์ นอกจากนี้ยังมีบริการฉายภาพยนตร์สารคดี และจัดอภิปรายที่ห้องประชุมหอสมุดฯ และจัดนิทรรศการต่างๆ ขึ้นเป็นประจำ เปิดบริการให้ใช้ห้องสมุดเวลา 9.30-19.30 น. ทุกวัน เว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์

 

ข้อมูล: guru.sanook