วันนี้ในอดีต : 14 มิถุนายน


แฮเรียต บีเชอร์ สโตว์.jpg

วันเกิด แฮเรียต บีเชอร์ สโตว์ นักประพันธ์ชาวอเมริกัน

14 มิถุนายน พ.ศ.2354 วันเกิด แฮเรียต บีเชอร์ สโตว์ (Harriet Elizabeth Beecher Stowe) นักประพันธ์ชาวอเมริกัน เกิดในครอบครัวเคร่งศาสนาที่รัฐคอนเน็คติคัต ได้รับการศึกษาอย่างครบถ้วนเช่นเดียวกับผู้ชายในสมัยนั้น เมื่อเรียนจบเธอย้ายไปเป็นครูอยู่ที่รัฐโอไฮโอพักใหญ่ เมื่ออายุได้ 24 ปีก็แต่งงานกับพ่อม่ายซึ่งเป็นอาจารย์ทางด้านเทววิทยา และครองรักกันอย่างยากไร้ ก่อนที่จะประสบความสำเร็จในการเขียนนวนิยายเรื่องแรกที่โด่งดังและอื้อฉาว เรื่องกระท่อมน้อยของลุงทอม (Uncle Tom’s Cabin) ซึ่งตีพิมพ์เป็นตอนๆ ระหว่างปี 2394-2395 ก่อนจะรวมเล่มพิมพ์ครั้งแรกเมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2395 นิยายเรื่องนี้ว่าด้วยชีวิตของลุงทอม ทาสชรานิสัยอ่อนโยนผู้ถูกขายและซื้อต่อถึงสามทอด ก่อนจะถูกนายคนสุดท้ายทุบตีจนตาย นวนิยายเรื่องนี้กลายเป็นประเด็นที่มีการถกเถียงกันใหญ่โต จนกลายเป็นแรงกระตุ้นให้สังคมอเมริกันหันมาสนใจปัญหาการค้าทาสอย่างจริงจัง เกิดการเคลื่อนไหวเพื่อเลิกทาสในยุคประธานาธิบดี อับราฮัม ลินคอล์น และเกิดเป็นสงครามกลางเมืองในเวลาต่อมา นิยายเล่มนี้ขายได้ถึง 300,000 เล่มภาย 3 เดือน ส่งผลให้สโตว์สามารถใช้ชีวิตหรูหรา เดินทางไปยุโรปถึง 3 ครั้ง สโตว์ได้เขียนหนังสืออีกหลายเล่ม อาทิ Dred: A Tall Of Dismal Swamp, The Minister’s Wooing และ Old Town Folks บั้นปลายชีวิตเธอป่วยเป็นโรคชราและมีอาการเลอะเลือน สโตว์เสียชีวิตเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2439 เธอมีนวนิยายตีพิมพ์ 10 เรื่อง นอกจากนั้นยังมีเรื่องสำหรับเด็ก ความเรียง และงานศึกษา งานเขียนของเธอได้รับคำชมว่าเป็นการบุกเบิกงานเขียนแนวสมจริงของวงการวรรณกรรมอเมริกัน ลินคอล์นเคยกล่าวกับเธอว่า “คุณเป็นเพียงสุภาพสตรีตัวเล็กๆ ทว่างานเขียนของคุณได้ก่อให้เกิดสงครามครั้งใหญ่”

 

ฮาวาย.jpg

ฮาวาย เข้าเป็นหนึ่งในมลรัฐ ของสหรัฐอเมริกา

14 มิถุนายน พ.ศ.2443 ฮาวาย (hawaii) เข้าเป็นหนึ่งในมลรัฐ ของสหรัฐอเมริกา

 

แมกซ์ เวเบอร์.jpg

แมกซ์ เวเบอร์ นักสังคมวิทยาชาวเยอรมันเสียชีวิต

14 มิถุนายน พ.ศ.2463 แมกซ์ เวเบอร์ (Max Weber) นักสังคมวิทยาและนักเศรษฐศาสตร์การเมืองชาวเยอรมัน เสียชีวิต เวเบอร์เป็นผู้ก่อตั้งวิชาสังคมศาสตร์สมัยใหม่ และรัฐประศาสนาศาสตร์ เกิดเมื่อวันที่ 21 เมษายน 2407 ที่เมืองเออร์เฟิร์ต (Erfurt) ชื่อเดิมคือ Maximilian Carl Emil Weber ตอนอายุ 13 ปีเขาเขียนความเรียง 2 ชิ้นคือ "ทิศทางของประวัติศาสตร์เยอรมัน พร้อมกับการอ้างอิงพิเศษถึงจุดยืนของจักรพรรติและสันตะปาปา" (About the course of German history, with special reference to the positions of the emperor and the pope) และ "อาณาจักรโรมัน ตั้งแต่ช่วงของคอนสแตนตินที่หนึ่ง จนถึงช่วงของการอพยพของประเทศ" (About the Roman Imperial period from Constantine to the migration of nations) ในปี 2425 เข้าเรียนนิติศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยไฮเดลเบิร์ก (University of Heidelberg) และมหาวิทยาลัยเบอร์ลินจนจบปริญญาเอกด้านกฎหมาย นอกจากนั้นเขายังสนใจวิชาเศรษฐศาสตร์ ประวัติศาสตร์ยุคกลาง (medieval history) และเทววิทยา (theology) เขาทำงานเป็นทนายและเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัย นอกจากนั้นก็ยังทำงานวิชาการและเขียนบทความออกมาอีกจำนวนมาก ผลงานชิ้นของเขาคือความเรียง “จริยธรรมโปรเตสแตนต์และจิตวิญญาณทุนนิยม” (The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism) ซึ่งเขาโยงศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์เข้ากับระบบทุนนิยม เพราะอุดมคติในนิกายโปรเตสแตนต์คือการทำงานหนักและกินอยู่อย่างประหยัด ซึ่งเป็นมูลเหตุให้เกิดการสะสมทรัพย์เพื่อใช้ในการลงทุน งานที่มีชื่อเสียงอีกชิ้นคือ “การเมืองในฐานะที่เป็นอาชีวะ" (Politics as a Vocation) ซึ่งเขาได้นิยาม "รัฐ" ว่าคือหน่วยองค์ (entity) ซึ่งผูกขาดการใช้กำลังทางกายภาพที่ถูกกฎหมาย การเมืองจึงเป็นเรื่องของอำนาจ นิยามนี้ได้ถูกนำมาใช้ในการศึกษาวิชารัฐศาสตร์ตะวันตกสมัยใหม่มาจนถึงทุกวันนี้

 

เช เกวารา.jpg

วันเกิด เช เกวารา นักปฏิวัติแห่งละตินอเมริกา

14 มิถุนายน พ.ศ.2471 วันเกิด เช เกวารา (Che Guevara หรือชื่อจริง Ernesto Rafael Guevara de la Serna) นักปฏิวัติผู้ยิ่งใหญ่แห่งละตินอเมริกา (ข้อมูลบางแห่งบอกว่าเชเกิดวันที่ 14 พฤษภาคม 2471 เพราะมารดาต้องการปกปิดว่าเธอตั้งครรภ์ก่อนแต่ง) เชเป็นลูกครึ่งไอริช-สเปน เกิดในครอบครัวชนชั้นกลางแห่งเมืองโรซาริโอ (Rosario) ประเทศอาร์เจนตินา เรียนแพทย์ที่มหาวิทยาลัยบูเอโนสไอเรส (University of Buenos Aires) ตอนที่เรียนอยู่ปีสุดท้ายเขากับเพื่อน อัลเบอร์โต กรานาโด (Alberto Granado) ได้ขี่มอร์เตอร์ไซค์ (Norton 1939, 500 cc.) ท่องเที่ยวไปทั่วแถบละตินอเมริกา ทำให้เขาได้พบเห็นความยากลำบากของผู้คนในชนบท ความยากจน การเอารัดเอาเปรียบและการกดขี่ข่มเหงที่เลวร้าย ล้วนแต่มีสาเหตุมาจากความแตกต่างทางชนชั้น และรัฐบาลเผด็จการ (บันทึกการเดินทางในครั้งนี้ได้รับการตีพิมพ์ แปลเป็นภาษาอังกฤษในปี 2539 และสร้างเป็นภาพยนตร์ในปี 2547 ในชื่อเดียวกันว่า The Motorcycle Diaries) แล้วการเดินทางครั้งนี้ก็ได้เปลี่ยนชีวิตของว่าที่นายแพทย์หนุ่มอนาคตไกลให้กลายเป็นนักปฏิวัติผู้ยิ่งใหญ่ในเวลาต่อมา เชตัดสินใจทิ้งเสื้อกราวน์ เข้าร่วมกับขบวนการปฏิวัติในประเทศต่างๆ จนได้พบกับ ฟิเดล คาสโตร (Fidel Castro) ที่ประเทศแมกซิโกในปี 2498 ร่วมกันก่อตั้งกลุ่ม “26th of July Movement” เข้าปฏิวัติล้มล้างรัฐบาลเผด็จการของประเทศคิวบาได้สำเร็จในปี 2502 คาสโตรขึ้นเป็นประธานาธิบดี เชได้เป็นรัฐมนตรีดูแลนโยบายด้านการเงินการคลัง โดยใช้นโยบายสังคมนิยม-มาร์กซิสม์สะสางปัญหาเศรษฐกิจของคิวบาจนเริ่มฟื้นจากวิกฤติ ในปี 2508 เชก็ละจากคิวบาเดินทางไปร่วมปฏิวัติในประเทศต่างๆ เช่น คองโก เวเนซูเอลา เปรู เวียดนาม กัวเตมาลา และที่สุดท้ายคือประเทศโบลิเวีย ในที่สุดเชก็ถูกทหารฝ่ายรัฐบาลโบลิเวีย (ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก CIA ของสหรัฐอเมริกา) จับกุมตัวได้และยิงเสียชีวิตในวันที่ 9 ตุลาคม 2510 ข่าวการตายของเชได้สร้างความเศร้าสลดใจมาให้ชาวละตินอเมริกา และหลังจากนั้นเขาก็ได้กลายมาเป็นแรงบันดาลใจให้กับนักต่อสู้เพื่อเอกราช สิทธิเสรีภาพและความเสมอภาค และเป็นแรงบันดาลใจให้แก่คนหนุ่มสาวต่อสู้กับความอยุติธรรมมาจนทุกวันนี้

 

แมกซิม กอร์กี.jpg

แมกซิม กอร์กี นักประพันธ์ชาวรัสเซียถึงแก่กรรม

14 มิถุนายน พ.ศ.2479 แมกซิม กอร์กี (Maxim Gorky) นักประพันธ์ชื่อดังชาวรัสเซีย ถึงแก่กรรม กอร์กีชื่อจริงคือ อเล็กเซย์ เอ็ม. เปชคอฟ (Alexei M. Peshkov) เกิดเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2411 ที่เมืองนอฟโกรอด (Novgorod) ประเทศรัสเซีย เป็นเด็กกำพร้า ตอนอายุ 11 จึงมาอยู่กับยาย หลังจากนั้นจึงออกเดินทางไปทั่วรัสเซียเป็นเวลา 5 ปีโดยเปลี่ยนงานทำไปเรื่อยๆ ช่วงเวลานี้เขาได้สะสมประสบการณ์ชีวิตซึ่งนำมาใช้กับงานเขียนในเวลาต่อมา เขาเริ่มเป็นนักหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นจากนั้นจึงเริ่มเขียนงานวรรณกรรม นวนิยายเรื่องแรก Essays and Stories ได้รับการตีพิมพ์ในปี 2441 เขาเริ่มมีชื่อเสียงตั้งแต่นั้น ผลงานของกอร์กีมักจะสะท้อนความจริงทางสังคม ความทุกข์ยากของคนจนและคนชั้นล่างในสังคม นอกจากนั้นกอร์กียังเป็นผู้สถาปแนวคิด สัจนิยมสังคมนิยม (socialist realism) ในช่วงปี 2449-2456 ผลงานที่สำคัญได้แก่นวนิยายเรื่อง แม่ (Mother) The Lower Depths และ My Universities กอร์กีเป็นนักเขียนที่มีอิทธิพลมากคนหนึ่งแห่งศตวรรษที่ 20

 

 

ข้อมูล: guru.sanook